Het Ministerie van Financiën bekijkt mogelijke toekomstopties voor de Nederlandse Loterij. Het bedrijf zelf zegt geen meerwaarde te zien in staatsdeelname. Het bedrijf zelf wil groeien en meer ruimte hebben om te innoveren op de kansspelmarkt.
Zevenjaarlijkse evaluatie
Staatssecretaris van Financiën Marnix van Rij informeerde gisteren de Tweede Kamer over de staatsdeelname aan kansspelbedrijven Holland Casino en de Nederlandse Loterij. Het aandeelhouderschap heeft een zevenjaarlijkse audit ondergaan. Hierin werd gekeken of staatsdeelname nog bijdraagt aan het publieke belang, en of het privatiseren een goede oplossing is. Er wordt rekening gehouden met de risico’s van staatsdeelneming, en ook de consequenties van een eventuele verkoop van het bedrijf.
De Nederlandse staat is nog steeds eigenaar van de twee grootste kansspelbedrijven van het land, en heeft in beide bedrijven veel aandacht voor consumentenbescherming, het voorkomen van kansspelverslaving en de strijd tegen fraude en witwassing.
Maar sinds de lancering van de Ksa-licentie in 2021 zijn er ondertussen 20 andere legale gokbedrijven, die ook voldoen aan de wetgeving. Zo heeft de Nederlandse speler de keuze uit 19 betrouwbare online casino’s, compleet met gokkasten en live dealer games, die vaak ook sportweddenschappen aanbieden. De vraag is dus of het nog steeds nodig is dat de staat kansspelen aanbiedt.
Nederlandse Loterij
De Nederlandse Loterij is, naast Holland Casino, een van de traditionele Nederlandse gokbedrijven. Het is het enige landgebonden bedrijf dat loterijen mag aanbieden. Naast verschillende loterijspellen en krasloten, heeft het ook de marktleider in de onlinegokmarkt, in de vorm van TOTO. TOTO Sport en TOTO Casino hebben duizenden spelers en via TOTO Winkel kunnen spelers offline weddenschappen plaatsen.
Volgens de evaluatie heeft staatsdeelname inderdaad niet meer dezelfde noodzaak als vroeger. Immers, de onlinecasinomarkt is streng gereguleerd, en kan dus de veiligheid van de Nederlandse speler ook zonder staatsdeelname gegarandeerd worden.
Dezelfde conclusie geldt trouwens voor krasloten en landgebonden sportweddenschappen. Aangezien de wetten nu streng zijn, is het publieke belang ook gewaarborgd als privébedrijven ze zouden organiseren. Zelfs goededoelenloterijen (zoals de Vriendenloterij) zouden zonder tussenkomst van de staat georganiseerd kunnen worden.
Een voorbeeldrol?
Uit de evaluatie bleek dat er toch een beetje toegevoegde waarde is in staatsdeelname. Op dit moment heeft de staat zeggenschap in de organisatie van deze bedrijven, en kan het beslissingen nemen om spelers en consumenten te beschermen.
Zo maakt de evaluatie gewag van de voorbeeldrol die staatsbedrijven als TOTO en Holland Casino hebben. Ze kunnen het voortouw nemen, en hebben grote prestige door hun lange geschiedenis op de Nederlandse markt.
Nederlandse Loterij is zelf voorstander van privatisering
Het bestuur van de Nederlandse Loterij ziet zelf geen meerwaarde in staatsdeelneming. Ze zouden willen groeien en de vrijheid krijgen zich commercieel te ontplooien. Op die manier zouden ze concurrentieel blijven op de kansspelmarkt.
Volgens Tonny Dijkhuizen, woordvoerder van het bedrijf, kan een verzelfstandiging positief zijn, zolang het gebeurt op de juiste manier. Zo moet er continuïteit van de onderneming zijn, en moet de afdracht zorgvuldig gebeuren. Het bedrijf moet zijn maatschappelijke taken behouden, zoals het beschermen van de consument, het voorkomen van kansspelverslaving en het voorkomen van fraude en criminaliteit.
De verdere verkenning van een eventuele privatisering komt volgens Dijkhuizen op een logisch moment. Zo is de Nederlandse Loterij een succesvol en winstgevend kansspelbedrijf, en dit zes jaar na de fusie tussen Nederlandse Staatsloterij en Lotto. De Nederlandse markt voor loterijen is stabiel en alle bedrijven opereren met vergunning. En sinds oktober 2021 is er een open kansspelmarkt, onder toezicht van de Kansspelautoriteit.
Maar het exacte moment om te privatiseren, hangt volgens hem af van het publiek, de politiek en de aandeelhouders.
Holland Casino
Holland Casino hoopt dan weer wel staatsdeelneming te blijven. Dit bedrijf is uitsluitend actief op de markt van risicovolle kansspelen, en staatsdeelname zorgt voor meer betrouwbaarheid. Het bedrijf is blij met de strengere wetgeving die volgens hen bijdraagt aan het publieke belang.
Reeds in 2017 was er een wetsvoorstel om het monopolie op landgebonden casino’s op te heffen, de markt te openen, en het bedrijf te privatiseren. Zover kwam het niet, en het voorstel werd nog voor een eventuele stemming in de Eerste Kamer ingetrokken.
Met de lancering van Marktvisie 2021 (het openen van de kansspelmarkt), besloot de Kansspelautoriteit dat het publieke belang ook zonder staatsdeelname gewaarborgd kon blijven.
Maar volgens Petra de Ruiter, CEO van Holland Casino, zorgt de staatsdeelname voor extra aandacht voor de zorgplicht, wat extra bescherming biedt voor de speler. Verder is het bedrijf nog steeds aan het herstellen van de coronaperiode, toen de landgebonden vestigingen lange tijd dicht moesten blijven.
Een gelijkaardige evaluatie als dat van De Nederlandse Loterij zal in 2024 plaatsvinden. Het zou namelijk een te grote stap zijn om beide bedrijven tegelijk te beoordelen.
De staatssecretaris wil trouwens eerst een evaluatie van de Wet Kansspelen op Afstand, alvorens een beslissing te nemen over Holland Casino.
Credits for image author: Santeri Viinamäki
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Filling_lottery_ticket_20180215.jpg